Bezpłatny roaming w UE i dostęp do rachunku bankowego dla Ukraińców pod ochroną tymczasową: co obowiązuje w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku Ukraina oficjalnie stała się częścią strefy roamingowej UE „Roam Like at Home" („roaming jak w domu"). Oznacza to, że Ukraińcy z ukraińskim numerem telefonu mogą dzwonić, wysyłać SMS-y i korzystać z internetu mobilnego we wszystkich 27 krajach UE według taryfy swojego ukraińskiego operatora — bez dodatkowej opłaty za roaming. Tak samo obywatele UE, przebywając w Ukrainie, korzystają ze swojej taryfy domowej bez narzutów.

Dla wielu Ukraińców, którzy mieszkają w UE pod ochroną tymczasową i zachowali ukraiński numer, jest to bezpośrednia oszczędność: kontakt z bliskimi, urzędami państwowymi i bankami w Ukrainie nie wiąże się już z rachunkami za roaming.

Co dokładnie zmieniło się w roamingu

Wcześniej dostępna łączność między Ukrainą a UE opierała się na dobrowolnym porozumieniu operatorów, które za każdym razem przedłużano. Teraz zostało to zapisane na poziomie UE: 14 lipca 2025 roku Rada UE przyjęła decyzję o integracji Ukrainy ze strefą „Roam Like at Home", a od 1 stycznia 2026 roku roaming działa w pełni. Komisja Europejska potwierdziła, że usługa już obowiązuje: połączenia głosowe, SMS-y i dane po cenach krajowych („domowych").

• Kogo dotyczy: Ukraińców z ukraińskim numerem SIM, którzy przebywają w którymkolwiek z 27 krajów UE, oraz obywateli UE w Ukrainie.
• Co działa bez dopłat: połączenia przychodzące i wychodzące, SMS-y oraz internet mobilny według taryfy domowej.
• Ważne: do roamingu w UE mogą mieć zastosowanie standardowe zasady „uczciwego korzystania" (fair use) Twojego operatora — przy stałym, długotrwałym pobycie za granicą zazwyczaj korzystniejsza jest miejscowa taryfa kraju zamieszkania. Szczegóły wyjaśniaj u swojego operatora.

Ochrona tymczasowa — do 4 marca 2027 roku

Roaming obowiązuje na tle przedłużonej ochrony tymczasowej. Chronologia decyzji jest następująca: Komisja Europejska 4 czerwca 2025 roku zaproponowała przedłużenie, ministrowie spraw wewnętrznych krajów UE politycznie zgodzili się na nie 13 czerwca 2025 roku, a prawnie wiążącą decyzję (Council Implementing Decision (EU) 2025/1460) Rada UE przyjęła 15 lipca 2025 roku. Ochrona tymczasowa została przedłużona do 4 marca 2027 roku. Przedłużenie jest automatyczne — nie trzeba ponownie składać wniosku ani przerejestrowywać statusu wyłącznie ze względu na samo przedłużenie na poziomie UE.

Ale zasady w poszczególnych krajach różnią się — i to jest najważniejsze. Na przykład w Polsce specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy przestała obowiązywać w poprzednim kształcie od 5 marca 2026 roku: status PESEL UKR został przedłużony automatycznie do 4 marca 2027 roku, jednak należy przejść weryfikację danych do końca sierpnia 2026 roku, a dla dalszego pobytu wprowadzono przejściową kartę krajową CUKR (wnioski przyjmowane są od 4 maja 2026 roku). Zatem „nic nie trzeba robić" obowiązuje nie wszędzie — koniecznie sprawdź zasady swojego kraju zamieszkania w miejscowych organach migracyjnych.

Jednocześnie UE przygotowuje „wspólne europejskie podejście" — skoordynowane działania na okres przejściowy 2026–2027 (programy dobrowolnych powrotów, wizyty rozpoznawcze, huby informacyjne). Jest to na razie ramy na przyszłość, a nie zniesienie ochrony: do 4 marca 2027 roku status pozostaje ważny.

Prawo do podstawowego rachunku bankowego w UE

Dostęp do rachunku bankowego to odrębne, ale powiązane prawo. Na mocy dyrektywy UE w sprawie rachunków płatniczych (2014/92/EU) każda osoba, która legalnie przebywa w UE — w tym pod ochroną tymczasową — ma prawo otworzyć podstawowy rachunek płatniczy (basic payment account). Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) w oświadczeniu z 27 kwietnia 2022 roku wprost powiązał status ochrony tymczasowej z prawem do takiego rachunku na mocy artykułu 16 tej dyrektywy i wezwał banki do ułatwiania dostępu przesiedlonym Ukraińcom.

• Bank nie może odmówić wyłącznie na tej podstawie, że jesteś uchodźcą lub masz ochronę tymczasową.
• Do otwarcia zazwyczaj wystarczy dokument potwierdzający tożsamość oraz potwierdzenie statusu/pobytu w kraju UE.
• Podstawowy rachunek umożliwia otrzymywanie wynagrodzenia i świadczeń, opłacanie rachunków oraz korzystanie z karty.

Co zrobić teraz

1. Jeśli zachowujesz ukraiński numer — sprawdź u swojego operatora warunki roamingu w UE (w szczególności limity „uczciwego korzystania").
2. Upewnij się, że Twoje zezwolenie na ochronę tymczasową jest ważne, i koniecznie wyjaśnij w miejscowych organach zasady swojego kraju do 4 marca 2027 roku: przedłużenie na poziomie UE jest automatyczne, ale kraj (jak Polska) może wymagać weryfikacji danych lub przejścia na kartę krajową.
3. Jeśli nadal nie masz rachunku — zgłoś się do banku w sprawie otwarcia podstawowego rachunku płatniczego, powołując się na prawo osób legalnie przebywających w UE.

Niniejsza informacja ma charakter poglądowy. Dokładne warunki roamingu zależą od Twojego operatora, a zasady ochrony tymczasowej i otwarcia rachunku — od kraju zamieszkania. Sprawdzaj informacje w oficjalnych źródłach UE oraz organach krajowych.