Nowy standard biometrycznych zdjęć paszportowych ISO/IEC 39794-5: przejście od 2026 roku
W skrócie. Od 1 stycznia 2026 systemy graniczne muszą rozpoznawać nowy standard biometryczny ISO/IEC 39794-5; pełne wdrożenie do 2030 roku.
- Od 1 stycznia 2026 wszystkie systemy kontroli granicznej muszą odczytywać nowy standard biometryczny ISO/IEC 39794-5.
- Obowiązkowe wdrożenie we wszystkich 193 państwach członkowskich ICAO musi zakończyć się do 1 stycznia 2030 roku.
- Standard nie zmienia bezpośrednio fizycznych wymagań zdjęcia, takich jak rozmiar czy tło — to nadal ustala każdy kraj osobno.
- Coraz więcej krajów, w tym USA, oficjalnie zakazuje zdjęć edytowanych przez AI i filtrowanych ze względu na wpływ na dokładność weryfikacji biometrycznej.
- Najbezpieczniejszy wybór to świeże, nieedytowane zdjęcie bez filtrów i bez obróbki AI.
Od 1 stycznia 2026 roku systemy kontroli granicznej na całym świecie muszą odczytywać zdjęcia paszportowe zakodowane według nowego międzynarodowego standardu biometrycznego ISO/IEC 39794-5 — wynika to z raportów technicznych Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), która ustala zasady dotyczące paszportów elektronicznych (eMRTD) w 193 państwach członkowskich.
Czym właściwie jest ISO/IEC 39794-5
ISO/IEC 39794-5 to nowy format kodowania biometrycznego obrazu twarzy przechowywanego na chipie paszportu elektronicznego. Stopniowo zastępuje standard ISO/IEC 19794-5:2005, używany od ponad piętnastu lat. Nowy format przechowuje więcej niż samo zdjęcie: dokładne współrzędne charakterystycznych punktów twarzy, wskaźniki jakości obrazu, informacje o urządzeniu, którym wykonano zdjęcie, oraz dane służące do wykrywania prób podszywania się pod inną osobę (presentation attack detection). Format jest rozszerzalny — w przyszłości będzie można dodawać nowe typy danych biometrycznych bez konieczności wymiany całego sprzętu granicznego.
Harmonogram przejścia
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 1 stycznia 2026 | Paszporty mogą zacząć korzystać z nowego formatu ISO/IEC 39794-5; wszystkie systemy kontroli granicznej muszą go odczytywać |
| 2026–2030 | Okres przejściowy: państwa wydające paszporty mogą stosować format stary (ISO/IEC 19794-5) lub nowy |
| 1 stycznia 2030 | Wszystkie nowo wydawane paszporty elektroniczne muszą kodować zdjęcie twarzy wyłącznie w formacie ISO/IEC 39794-5 |
Dlaczego ICAO zmienia format
Standard z 2005 roku powstał, gdy automatyczne rozpoznawanie twarzy na granicach dopiero raczkowało. Przechowywał minimalną ilość danych i słabo obsługiwał nowsze funkcje, takie jak porównywanie kilku zdjęć tej samej twarzy czy ocena jakości obrazu bezpośrednio na chipie. Nowy format usuwa te ograniczenia i tworzy podstawę do tego, by systemy graniczne różnych krajów rozpoznawały tę samą twarz z jednakową dokładnością, niezależnie od tego, gdzie i jakim sprzętem wykonano oryginalne zdjęcie. Według ICAO dodatkowe dane zwiększają zajętość chipa tylko nieznacznie, więc przejście dotyczy przede wszystkim oprogramowania czytników, a nie wymiany książeczek paszportowych czy samych chipów.
Kogo to dotyczy
Przejście obejmuje wszystkie 193 państwa członkowskie ICAO — praktycznie niemal każdy paszport i system kontroli granicznej na świecie. Ważne paszporty pozostają ważne aż do upływu ich terminu; nikt nie musi wymieniać obecnego dokumentu z powodu tej zmiany. Jednak każdy, kto po 2026 roku będzie składał wniosek o nowy paszport, wizę lub zezwolenie na pobyt, spotka się z coraz surowszą automatyczną weryfikacją zdjęć — zarówno w konsulatach, jak i na granicy.
Co to oznacza dla zwykłego wnioskodawcy
Sam standard nie zmienia wymagań dotyczących zdjęcia — rozmiaru, tła czy ułożenia głowy — te nadal ustala prawo każdego kraju osobno. Zmienia się precyzja, z jaką system graniczny porównuje żywą twarz z obrazem zapisanym na chipie. W praktyce oznacza to, że zdjęcia niskiej jakości, z nierównym oświetleniem lub wyrazem twarzy niezgodnym z zasadami, częściej zostaną wychwycone przez automatyczną kontrolę niż na starszym sprzęcie.
Zdjęcia edytowane przez AI pod osobnym nadzorem
Równolegle z techniczną zmianą coraz więcej krajów oficjalnie zakazuje zdjęć obrobionych sztuczną inteligencją lub filtrami wygładzającymi skórę. Najwyraźniejszym przykładem są Stany Zjednoczone: od 2026 roku oficjalne wytyczne na stronie travel.state.gov wprost zabraniają zmieniania zdjęcia za pomocą oprogramowania, aplikacji, filtrów czy narzędzi AI, tłumacząc to wpływem takiej edycji na dokładność weryfikacji biometrycznej. Podobne ostrzeżenia coraz częściej pojawiają się także w wymaganiach konsularnych innych krajów. To ten sam kierunek zmian co przejście na ISO/IEC 39794-5: im dokładniejsza staje się weryfikacja biometryczna, tym łatwiej algorytm wychwytuje nawet drobne poprawki, które wcześniej pozostawały niezauważone.
Co warto zrobić już teraz
Jeśli masz obecnie w toku wniosek o paszport lub wizę albo planujesz go złożyć w najbliższym czasie, użyj świeżego, nieedytowanego zdjęcia zrobionego zwykłym aparatem — bez „trybu portretowego" i bez filtrów wygładzających skórę. Zawsze sprawdzaj dokładne wymagania kraju lub konsulatu, do którego składasz dokumenty — nie zmieniają się one automatycznie przez nowy standard kodowania, ale kontrola jakości na granicach i w konsulatach już teraz staje się surowsza. Jeśli przygotowujesz zdjęcie z wyprzedzeniem, zachowaj oryginał bez żadnej obróbki końcowej — dzięki temu łatwiej będzie później dopasować je do konkretnych wymagań, zamiast robić sesję od nowa.
Przepisy często się zmieniają — przed podjęciem działania zawsze sprawdź aktualne wymagania w oficjalnym źródle rządowym podanym powyżej.
Źródła urzędowe
Pytania
- Czy muszę wymienić obecny paszport z powodu nowego standardu ISO/IEC 39794-5?
- Nie. Przejście dotyczy sposobu kodowania zdjęcia twarzy na chipie nowych paszportów, a nie ważności już wydanych dokumentów. Obecny paszport pozostaje ważny do upływu jego terminu; wymiana będzie potrzebna tylko z typowych powodów — upłynięcia terminu ważności, zmiany danych osobowych lub uszkodzenia dokumentu.
- Czy rozmiar i wymagane tło zdjęcia paszportowego zmienią się przez ten standard?
- Fizyczne parametry zdjęcia — rozmiar, kolor tła, ułożenie głowy — nadal ustala prawo każdego kraju osobno, a ISO/IEC 39794-5 nie określa ich bezpośrednio. Zmienia się sposób, w jaki system koduje i porównuje obraz twarzy, a nie to, jak zdjęcie ma wyglądać na papierze.
- Dlaczego zdjęcia z filtrami lub edycją AI zaczęły być nagle częściej odrzucane?
- Dokładniejsze standardy kodowania i automatyczne kontrole na granicach oraz w konsulatach lepiej wychwytują różnice między żywą twarzą a zapisanym obrazem. Nawet niewielkie wygładzenie skóry czy retusz rysów twarzy zmienia model odczytywany przez system, przez co takie zdjęcia częściej wywołują dodatkową kontrolę lub odmowę.
- Co zrobić, jeśli muszę złożyć dokumenty właśnie teraz, w okresie przejściowym 2026-2030?
- Postępować dokładnie tak jak wcześniej: złożyć zdjęcie spełniające oficjalne wymagania konkretnego kraju lub konsulatu, bez żadnej cyfrowej edycji. Okres przejściowy oznacza, że akceptowane są oba formaty kodowania, więc od wnioskodawcy nie są wymagane dodatkowe działania — ważne jest tylko, aby przy przygotowywaniu zdjęcia nie korzystać z narzędzi AI ani filtrów.