Irlandia obniża świadczenie ARP do 400 € i uruchamia nowy program dla Ukraińców

Co się zmienia

Rząd Irlandii zatwierdził pakiet zmian dla Ukraińców przebywających w kraju w ramach ochrony czasowej. Najważniejsze zmiany dotyczą świadczenia Accommodation Recognition Payment (ARP) dla osób goszczących oraz uruchomienia nowego programu dającego bardziej trwały status pobytowy.

Zmiany zatwierdził irlandzki rząd 26 maja 2026 roku. Według Department of Justice, Home Affairs and Migration celem jest uporządkowane wygaszenie tymczasowego wsparcia przed wygaśnięciem unijnej dyrektywy o ochronie czasowej, przy jednoczesnym zapewnieniu jasnej ścieżki do legalnego statusu tym, którzy chcą zostać w Irlandii.

Kogo to dotyczy

Obniżka ARP dotyczy około 42 000 obecnych odbiorców — mieszkańców Irlandii i innych osób, które goszczą Ukraińców objętych ochroną czasową, zwykle bezpłatnie lub za symboliczny czynsz. Od października 2026 wypłata wyniesie 400 € miesięcznie zamiast 600 € (ponieważ świadczenie jest wypłacane z dołu, pierwsza wypłata w nowej wysokości faktycznie nastąpi w październiku).

Ograniczenie dotyczące rejestracji w RTB obejmuje wyłącznie nowe wnioski: jeśli nieruchomość była kiedykolwiek od 4 marca 2022 roku zarejestrowana w Residential Tenancies Board jako wynajmowana, nowy wniosek o ARP dla niej nie zostanie już przyjęty. Oznacza to również, że najemcy goszczący Ukraińców we własnym wynajmowanym mieszkaniu nie mogą już składać nowych wniosków.

Ograniczenie zakontraktowanego przez państwo zakwaterowania komercyjnego (hotele i podobne obiekty) dotknie znaczną część spośród ok. 16 000 Ukraińców obecnie tam mieszkających. Rząd planuje uznać ok. 5 000 z nich za osoby w trudnej sytuacji i pozwolić im zostać; pozostali będą musieli znaleźć własne zakwaterowanie do marca 2027 roku.

Nowy Temporary Protection Transition Scheme jest przeznaczony dla Ukraińców, którzy mieszkają w Irlandii co najmniej rok w ramach ochrony czasowej i chcą zostać po zakończeniu obowiązywania unijnej dyrektywy. Aby złożyć wniosek, trzeba przez co najmniej 6 miesięcy pracować na etacie lub prowadzić działalność gospodarczą z rocznym wynagrodzeniem co najmniej 29 432 €, nie mieszkać w zakwaterowaniu zapewnianym przez państwo i nie mieszkać w lokalu, za który gospodarz otrzymuje ARP. Zezwolenie ma formę Stamp 4, przyznawanego w odnawialnych dwuletnich blokach; czas spędzony na tym zezwoleniu wlicza się do wymaganych pięciu lat pobytu potrzebnych do naturalizacji. Obejmuje całą rodzinę, która przebywała w Irlandii w ramach ochrony czasowej.

Co zrobić teraz

1. Jeśli otrzymujesz ARP: sprawdź, czy Twoja wypłata automatycznie spadnie do 400 € w październiku 2026 roku, i wcześniej dostosuj budżet domowy.
2. Jeśli planujesz złożyć pierwszy wniosek o ARP: sprawdź w Residential Tenancies Board, czy nieruchomość była kiedykolwiek zarejestrowana jako wynajmowana od 4 marca 2022 roku — ma to wpływ na kwalifikowalność wniosku.
3. Jeśli mieszkasz w zakontraktowanym przez państwo zakwaterowaniu komercyjnym: skontaktuj się ze swoim opiekunem sprawy lub Department of Children, Disability and Equality, aby dowiedzieć się, czy należysz do grupy uprawnionej do pozostania i jakie alternatywy mieszkaniowe istnieją przed marcem 2027 roku.
4. Jeśli rozważasz dłuższy pobyt w Irlandii: sprawdź, czy spełniasz kryteria Temporary Protection Transition Scheme (długość zatrudnienia, dochód, rodzaj zakwaterowania), i śledź gov.ie w oczekiwaniu na oficjalne otwarcie naboru wniosków.
5. Nie polegaj na plotkach o wypłacie do 10 000 € za dobrowolny powrót — w połowie 2026 roku to wciąż tylko propozycja w trakcie dyskusji, a nie działający program.

Częste błędy

• Mylenie terminu obniżki ARP: zacznie obowiązywać od października 2026 roku, a nie od razu po majowym ogłoszeniu.
• Zakładanie, że ograniczenie dotyczące rejestracji w RTB obejmuje już wypłacane świadczenia — dotyczy ono wyłącznie nowych wniosków.
• Myślenie, że Temporary Protection Transition Scheme automatycznie przedłuża ochronę czasową — to odrębne zezwolenie (Stamp 4) z własnymi wymogami dotyczącymi dochodu, zatrudnienia i zakwaterowania.
• Traktowanie proponowanej wypłaty 10 000 € za powrót jako już zatwierdzonego i dostępnego programu — obecnie to tylko propozycja w trakcie dyskusji, zależna od decyzji na poziomie UE.

Zasady często się zmieniają — przed podjęciem działań zawsze sprawdzaj aktualne wymogi w oficjalnym źródle rządowym podanym powyżej.